Zakup ziemi przez obcokrajowców
Dodał admin, 2008-04-28
Po przystąpieniu Polski do UE nastąpiły duże zmiany w obrocie nieruchomościami rolnymi z udziałem cudzoziemców.
W wyniku realizacji zobowiązań traktatowych w dniu 20 lutego 2004 roku zmieniono ustawę o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz ustawę o opłacie skarbowej, wprowadzając tym samym poważne zmiany do aktu prawnego z 24 marca 1920 r., który regulował kwestie zakupu nieruchomości przez cudzoziemców.
Zmiany polegały m.in. na zwolnieniu obywateli i przedsiębiorców Europejskiego Obszaru Gospodarczego (UE + Islandia, Norwegia i Lichtenstein) z wymogu uzyskania zezwolenia na nabycie nieruchomości z wyjątkiem obszarów rolnych, leśnych oraz tzw. drugich domów (dla nich zostały utrzymane okresy przejściowe).
Od 16 lipca 2003 r. obrót nieruchomościami rolnymi w celu nabycia przez cudzoziemców regulowany jest także przez ustawę z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Nowością tam zawartą jest stworzenie dwóch grup obcokrajowców. Inaczej traktowani są obywatele krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a inaczej pozostałe osoby nieposiadające polskiego obywatelstwa.
W latach 1990–2006 cudzoziemcy uzyskali 21 971 zezwoleń na nabycie w Polsce nieruchomości o łącznej powierzchni 43 935 ha. Natomiast w ciągu ostatnich 11 lat wydano 3 257 zezwoleń na zakup i objęcie akcji lub udziałów dotyczących 55 938 ha nieruchomości. Przy łącznej liczbie ok. 25 tys. wydanych zezwoleń 2 970 przypadków zostało odrzuconych. Zatem decyzje negatywne wynoszą ok. 11% wszystkich decyzji wydanych w tym zakresie.
Kontrola i monitoring obrotu nieruchomościami w Polsce z udziałem cudzoziemców prowadzone są na podstawie ustawy z dnia 24 marca 1920 r. przez MSWiA. Ministerstwo rejestruje takie transakcje od 1999 r., opierając się na informacjach od notariuszy. Jeśli stwierdzi ono, że transakcja została zawarta z naruszeniem ustawy, występuje do sądu o jej unieważnienie. W 2004 r. anulowano dziewięć umów (z lat wcześniejszych) dotyczących przeważnie nieruchomości rolnych o powierzchni powyżej 1 ha.
Należy przy tym zauważyć, że znacząco wzrosło zainteresowanie ze strony obcokrajowców zakupem nieruchomości w Polsce. Szczególnie widoczne jest to na przykładzie lokali mieszkalnych i użytkowych. Jak wynika ze sprawozdania Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Polska jako kraj należący do Unii Europejskiej staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem inwestycji gospodarczych. Wiele osób, które wyemigrowało z Polski i obecnie posiada obce obywatelstwo, interesuje się nabyciem nieruchomości gruntowych w RP w celach rekreacyjnych lub jako miejsca powrotu po przejściu na emeryturę. Nawet jeżeli nie zamieszkują oni w kraju należącym do EOG, to mając polskie pochodzenie, spełniają ustawowe przesłanki wydania zezwolenia.
W 2006 roku cudzoziemcy kupili od Skarbu Państwa ponad 560 ha ziemi rolnej. Większość gruntów została jednak przeznaczona nie na działalność rolniczą, ale pod budownictwo mieszkaniowe.
Tym samym obawy wielu polityków, że ziemia stanie się łakomym kąskiem dla unijnych spekulantów, nie potwierdziły się. Okazuje się, że tych interesują głównie mieszkania. Co ciekawe, choć nasz rynek mieszkaniowy już od kilku lat jest niemal całkowicie otwarty, to dopiero po przystąpieniu naszego kraju do UE znacząco wzrosła liczba transakcji w tym segmencie.
Wśród osób fizycznych nabywających nieruchomości gruntowe w Polsce największą grupę stanowią obywatele Niemiec oraz Irlandii. Natomiast w przypadku osób prawnych najwięcej nieruchomości nabyły podmioty z przewagą kapitału holenderskiego oraz niemieckiego.
